به گزارش تریبون تبریز به نقل از ایسنا، هجدهمین اجلاس سران بریکس شنبه و یکشنبه هفته جاری در مرکز همایشهای «بهارات مانداپام» دهلی نو برگزار شد.
با وجود هوای بسیار گرم و شرجی دهلی نو اما این اجلاس با استقبال قابل توجهای از سوی رهبران اصلی گروه اصلی و بریکس پلاس مواجه شد و روشن است تحولات بعد از بریکس ۲۰۲۵ در دنیای سیاست و اقتصاد جهان و تحولات پیش رو در ۲۰۲۷ همه کشورها را به سمت یارکشیهای منطقهای و بینالمللی یا تعمیق روابط قبلی و بعدی کشانده است و این مساله حتی شامل چین، روسیه و هند هم شده است.
برگزاری اجلاس بریکس کمی بعد از اجلاس سران شانگهای در بیشکک پایتخت قزاقستان موجب شده، مواضع و خاستگاه کشورهای جنوب جهانی و در حال توسعه را بیش از پیش در روابط بینالملل و افکار عمومی جهان و منطقه بازتاب یابد. شاهبیت و کلیدواژه این مواضع که به نحوی در مقابل شمال جهانی یا کشورهای توسعه یافته در قالبهایی از جمله ناتو و گروه هفت در حوزه امنیتی و سیاسی تعریف میشود بر «جهان چند قطبی» و «اصلاح نظام مالی و سیاسی بینالمللی» تاکید داشته است. این مواضع به شکلی طرح و در بین کشورها گسترش یافته که نگرانیهای زیادی را در بین کشورهای اروپایی و آمریکا به وجود آورده است تا جایی که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، آشکار کشورها را به خودداری و اجتناب از قرار گرفتن در گروهها و سازمانهایی مثل بریکس و شانگهای دعوت کرده است.
در عین حال، اگر حساب گرما و شرجیبودن هوای دهلی نو را از همه ویژگیهای برگزاری این اجلاس بزرگ در هند جدا کنیم، به جرات میتوان گفت که یکی از کم نظیرترین میزبانیهای بریکس در سالهای گذشته را شاهد بودیم.
اجلاس بریکس ۲۰۲۶، در یکی از بزرگترین مراکز همایشی هند در قلب پایتخت، یعنی «بهارات مانداپام» برگزار شد که وسعت آن بسیار چشمگیر بود.
از هنگام ورود به فرودگاه دهلینو، تمامی المانهای شهری به مخاطبان برگزاری این رویداد بزرگ بینالمللی در هند را یادآوری میکند. تمامی مسیرها و خیابانهای منتهی به مراکز اقامتی میهمانان و برگزاری اجلاس تحت یکی از شدیدترین تدابیر امنیتی قرار داشت، به شکلی که برای خیابانهایی مشخص که تعدادشان کم هم نبود، تابلوی «مسیر اختصاصی» در نظر گرفته و این خیابانها توسط پلیس مسدود و حفاظت میشد و صرفا خودروهای مشخص شده سیاسی و دیپلماتیک با برچسب اجلاس حق عبور از این مسیرها را داشتند، هر چند باید گفت که شرایط سخت ترافیکی برای شهروندان هندی ایجاد شده بود. بر اساس گزارش رسانههای هندی، بیش از ۳۰ هزار نیروی پلیس برای حفاظت و برقراری امنیت اجلاس در نظر گرفته شده بود.
همچنین بیش از ۷۰۰ روزنامهنگار، خبرنگار و تصویربردار از رسانههای گروهی مختلف جهان، این رویداد بینالمللی مهم در مرکز رسانهای «بهارات مانداپام» را پوشش خبری و تصویری دادند. سالنی بسیار بزرگ جنب محل برگزاری اجلاس برای رسانهها و فراهم کردن شرایط تولید گزارش و خبر آماده شده بود. در این بین حضور رسانههای پرشمار هندی بسیار چشمگیر بود. در عین حال صرفا تعدادی محدود از تصویربردارن و عکاسان معرفی شده از سوی هیاتهای سیاسی مجوز حضور در محل اجلاس و ثبت تصاویر آن را داشتند. تصاویر ورود سران کشورها به مرکز همایشهای بین المللی و استقبال نخستوزیر هند از میهمانان، از تلویزیونهای بزرگی که سالن مرکز رسانه قرار داده شده بود، منتشر و در اختیار رسانهها قرار گرفت.
رئیس جمهور ایران روز جمعه ۲۰ شهریور، با حضور در محل برگزاری اجلاس، در همایش اقتصادی سران عضو بریکس شرکت و سخنرانی کرد. در این اجلاس علاوه بر نخستوزیر هند، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز حضور داشت.
پزشکیان در این همایش، پیشنهاد ایجاد یک شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس با سرمایه اولیه ده میلیارد دلار را مطرح کرد و گفت: این پیشنهاد در صورت اجر، ریسک پروژههای بزرگ زیرساختی و انرژی را میتواند پوشش دهد و اعتماد بخش خصوصی را نیز افزایش خواهد داد.
وی گفت که جمهوری اسلامی ایران، با موقعیت جغرافیایی ممتاز و منابع انرژی، آمادگی دارد یکی از حلقههای مهم اتصال اقتصادی بریکس باشد. ما معتقدیم بریکس زمانی به نیروی واقعی در اقتصاد جهانی تبدیل میشود که همکاری ما در قراردادها، کارخانهها، بنادر و زندگی اقتصادی مردم کشورهای عضو دیده شود.
شایان ذکر است بعد از پایان این همایش، اعضای حاضر در آن ضمن دقایقی گپ و گفت دو و چند جانبه با یکدیگر، عکس یادگاری گرفتند.
رئیس جمهور کشورمان همچنین در اولین دیدار دو جانبه خود در حاشیه اجلاس با ناندرا مودی نخست وزیر هند در محل برگزاری اجلاس دیدار کرد.
پزشکیان در ادامه برنامه سفر خود در روز جمعه در محل اقامت خود، در دیداری صمیمی با تعدادی از رهبران، نخبگان و بازرگانان کشور هند، پای صحبت آنها از تجارت و اقتصاد گرفته تا صلح و دوستی و آرامش و زبان فارسی نشست و در پایان یکی از مهمترین سخنان خود در طی سفرش به هند را ایراد کرد.
رئیس جمهور با اشاره به فشار و زورگویی آمریکا به مردم و ملت ایران گفت: آنها میخواهند ما را تسلیم کنند به شکلی که مردم به خاطر نبود امکانات و ارتباطات تسلیم شوند اما مردم ایران تسلیم نخواهند شد و این ناشی از باور انسانی و اعتقادی ماست. ما باور داریم همه کسانی که در هستی زندگی میکنند از حق برابر برخوردارند و هیچ انسانی بر انسان دیگر برتری ندارد، مگر به تقوا. تقوا در باور و بیان مولا علی (ع) و نگاه خداوند حرکت بدون خطاست؛ خطا مثل اسب وحشی است که خطاکار سوار بر آن است و افسار آن از دستش خارج شده و در نهایت او را به زمین خواهد زد.
وی گفت: هر دینی در هر باوری در هر مسلکی در هر نژادی، جنسیت و قومیتی وقتی حرکت بدون خطا میکند، متقی است و در مقابل خدا او برتر است.
روز نخست؛ بریکس تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر
ناندار مودی نخستوزیر هند به عنوان میزبان اجلاس بعد از استقبال از سران اصلی بریکس، نشست را با سخنرانی خود آغاز کرد.
او در سخنان افتتاحیه خود گفت که «بریکس به مرحله بلوغ خود رسیده و اکنون برای ۲۰ سال آینده باید یک نفشه راه بلند پروازانه ترسیم کرد.»
مودی تاکید کرد که «جنوب جهانی نباید صرفا پذیرنده قواعد باشد بلکه باید در شکل دادن به قواعد و تصمیمات جهانی نقش داشته باشد.» او خواستار اصلاح ساختار حکمرانی جهانی و برچیدن هرم امتیازات موجود شد.
نشست سران اصلی بریکس که شامل ده کشور (روسیه، چین، هند، آفریقای جنوبی، برزیل، ایران، مصر، امارات متحده عربی، اتیوپی، اندونزی) میشوند، بعد از سخنرانی نخستوزیر هند به طور غیرعلنی به کار خود ادامه داد.
بر اساس اعلام ریاستجمهوری هند، سران کشورها سخنان خود در این نشست را ایراد کردند و متن این سخنان بنا بر نظر کشورها منتشر شده است.
پس از آن سران بریکس در «اتاق انتظار» مشغول گپ و گفت سیاسی و دیپلماتیک کوتاهی شدند که شاید یکی از جذابترین بخشهای اجلاسهایی از این دست باشد که کشورها فرصت طرح موضوعات خود را ولو بسیار کوتاه با همتایان خود پیدا میکنند.
عکس یادگاری سران اصلی بریکس و غرس نهال توسط آنها و بازدید از نمایشگاه «۲۰ سالگی بریکس» و در نهایت شرکت در ضیافت شام میزبان که با حضور اعضای اصلی و شرکای بریکس برگزار شد، از دیگر برنامهها در پایان روز نخست بود.
مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران در سخنان خود در نشست رهبران بریکس که روز شنبه هفته جاری انجام شد، با تأکید بر اینکه بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست، تصریح کرد: بریکس نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد.
وی گفت: هیچ کشوری به تنهایی قادر به حل چالشهای امروز جهان نیست. بریکس باید ظرفیتهای پراکنده کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیت مشترک تبدیل کند. در این میان، موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت انرژی و ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران میتواند در توسعه مسیرهای تجاری و انرژی میان اعضا نقشی مؤثر ایفا کند.
رئیسجمهور ایران گفت که جمهوری اسلامی ایران از سه روند در بریکس حمایت میکند: «تقویت هماهنگی سیاسی اعضا در دفاع از منشور ملل متحد و حاکمیت کشورها؛ توسعه همکاریهای اقتصادی و مالی مستقل از ابزارهای انحصاری؛ و تقویت همکاری در حوزههای علم، فناوری، انرژی و امنیت غذایی به نفع همه اعضا، بهویژه کشورهای جنوب جهانی.»
مسعود پزشکیان روز شنبه هم چنین با انور ابراهیم نخست وزیر مالزی و رئیسجمهور هند جداگانه دیدار کرد.
نکته قابل توجه دیدار رئیس جمهور با خانم دروپدی مرمو رئیس جمهور هند، بازدید وی از سرسرای ایرانی دوران فتحعلی شاه قاچار در کاخ ریاست جمهوری هند بود که به اتفاق هیات همراه انجام و عکس یادگاری در این سرسرا گرفته شد.
روز دوم، مسوولیتی مشترک در برابر نسلهای آینده
در دومین روز اجلاس بریکس ۲۰۲۶، ناندرا مودی علاوه بر سران اصلی بریکس میزبان، شرکا یا به اصطلاح بریکس پلاس و دیگر مدعوان این اجلاس از سازمانها و نهادهای بینالمللی اقتصادی از جمله دبیرکل سازمان ملل بود با این تفاوت که نشست «بریکس پلاس» به طور علنی برگزار شد.
مسعود پزشکیان نیز در این نشست در سخنانی با تاکید بر اینکه «بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست بلکه نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد» افزود: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد در این مسیر، ظرفیتهای خود را در اختیار همکاریهای بریکس قرار دهد.
وی ادامه داد: تابآوری بدون همکاری پایدار نمیماند، همکاری بدون عدالت پایدار نیست و پایداری بدون صلح و امنیت امکانپذیر نخواهد بود. بیایید بریکس را به بستری برای تبدیل این اصول به اقدام عملی تبدیل کنیم. آیندهای که در آن رشد، امنیت و توسعه برای همه امکانپذیر باشد، نه تنها ممکن است، بلکه مسئولیتی مشترک در برابر نسلهای آینده است.
به گزارش ایسنا، در دومین روز نیز، رهبران بریکس و بریکس پلاس در کنار هم عکس یادگاری گرفتند و برای دقایقی در اتاق انتظار به رایزنی و خوش و بش سیاسی پرداختند.
مسعود پزشکیان روز یکشنبه همچنین در ادامه دیدارهای دو جانبه با همتایان خود، با راما فوسا رئیسجمهور آفریقای جنوبی و ولیعهد ابوظبی و نخستوزیر اتیوپی دیدار کرد.
دیدار در دهلی
در میان دیدارهای دو جانبه پزشکیان، دیدار غیرمنتظره وی با ولیعهد ابوظبی که آمریکا و رژیم صهیونیستی از سرزمین کشورش علیه ایران تجاوز نظامی انجام دادند، توجه رسانههای ایران و خارجی را به خود معطوف کرد.
در این دیدار که به درخواست طرف اماراتی و در محل اقامت ولیعهد ابوظبی در محل اجلاس سران برگزار شد، رئیس جمهور با تاکید بر رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر گفتوگو برای حل اختلافات و مقابله با توطئه دشمنان برای اختلافافکنی و تفرقه بین امت اسلامی برای پیشبرد نقشههای شوم و توسعهطلبانه خود گفت که در این رابطه ضروری است تا هوشیاری و وحدت در میان کشورهای اسلامی حفظ شود.
وی با اشاره به جنگافروزی آمریکا و اسراییل در منطقه و تجاوز به ایران، گفت: ما آغازگر جنگ نبودیم و در دفاع از خود پایگاههای آمریکا را هدف قرار دادیم. همان پایگاههایی که از آنجا به کشور ما حمله کردند و رهبر معظم، فرماندهان، دانشمندان و کودکان ما را به شهادت رساندند.
رئیس جمهور تصریح کرد: منطقه ما با حضور آمریکا به امنیت نمی رسد و خود کشورها باید درباره امنیت منطقه گفتگو کرده و تصمیم بگیرند.
جنگ میان ایران و آمریکا، روابط کشورمان با دو عضو مهم بریکس در منطقه یعنی عربستان و امارات را نیز تحت تأثیر قرار داده و در کنار آنها کشورهای دیگر حاشیه خلیج فارس نیز بر این تعاملات تاثیر دارند. هر چند پاسخ نظامی ایران به حملاتی که از خاک، هوا و دریای سرزمینی این کشورها به کشورمان میشود به لحاظ حقوق بینالملل توجیه دارد و این روند تا وقتی این تجاوزات ادامه داشته باشد از سوی ایران نیز وجود دارد، اما موضوع توقف تعاملات اقتصادی، کنسولی، تجاری و سیاسی و تاثیر این توقف بر اقتصاد دیگر کشورهای منطقه و جهان از جمله دوستان و همراهان ایران قابل توجه است که رفع این مشکل نباید صرفا بر شانه ایران گذاشته شود. بدون شک تصمیم برای جلوگیری از هرگونه تهاجم نظامی یا پشتیانی حملات از خاک این کشورها دیر یا زود باید متوقف شود در حالی که هنوز ارادهای در این رابطه از سوی رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس دیده نمیشود.
ایران با وجود تجاوز نظامی علیه کشور و هیات حاکمه سیاسی و نظامی و دینی خود، به درخواست دوستان نزدیکش پای میز مذاکره با آمریکا نشست اما هنوز مهر امضای روسای جمهور دو کشور پای تفاهم اسلام آباد خشک نشده بود که آمریکا سعی کرد با دور زدن تفاهم، مسیر سرکشی و یکدندگی خود را برود.
با وجود انجام اولین دیدار سطح بالا میان ایران و امارات متحده عربی در حاشیه بریکس که طی هفت ماه گذشته اولین دیدار رسمی در این سطح بوده است، پرسش کلیدی این است که آیا بریکس میتواند بستری را برای کاهش این تنشها فراهم کند؟
اگرچه حل کامل اختلافات ایران با عربستان و امارات و دیگر کشورهای منطقه در یک نشست بینالمللی دور از انتظار است، اما بریکس با ظرفیتهایی نظیر نقش محوری چین و روسیه و نیز تجربه موفق میانجیگری چین در سال ۲۰۲۳ میان تهران و ریاض، میتواند گامهای مؤثری در جهت کاهش تنش بردارد. حضور چین در بریکس، وزن و اعتبار خاصی به این گروه برای بسترسازی جهت ازسرگیری گفتوگوها میبخشد، و شاید بعد از هفت ماه دیگر آمریکا هم به میانجیگری چین در این موضوع رضایت دهد، چرا که هر دو کشور چین و آمریکا در آستانه رسیدن به مرحله عدم تحمل تاثیر و تاثر جنگ در منطقه بر اقتصاد داخلی و منطقهای و بینالمللی هستند؛ واقعیتی که به زودی چهره خود را به دنیا بیش از هفت ماه گذشته نشان خواهد داد.
اولین سفر پس از هفت سال
مسعود پزشکیان اولین رییس جمهور ایران است که بعد از هفت سال به هند سفر میکند. هر چند ماهیت این سفر شرکت در هجدهمین اجلاس سران بریکس بود اما انجام این سفر در چارچوب منافع دوجانبه، منطقه و بینالملل و حتی در قالب گروه بریکس و در حالی که کشورمان در یک سال گذشته به ویژه با دو جنگ تمام عیار مواجه بوده است و هند اگر چه علیه ایران مستقیم وارد موضعگیری نشد و تا حدی حد میانه را داشت اما به هر حال در سمت ایران قرار نگرفت و مواضع نه چندان قوی در قبال تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران داشت.
نخست وزیر هند در طی جنگ ۴۰ روزه چندین بار به عربستان و کشورهای منطقه سفر کرد و در بیانیههای متعدد به جای محکومیت حمله از خاک کشورهای منطقه به ایران توسط آمریکا نسبت به حملات متقابل ایران به سمت پایگاههای نظامی آنها انتقاد و اعتراض کرد.
در عین حال روابط ایران و هند آنقدر عمیق و طولانی توام با اشتراکات فرهنگی و تاریخی است که بدون تعارف باید گفت هیچ چیز چه جنگ چه سیاست، نمیتواند این پیوند را برهم بزند کما اینکه در بحبوحه تجاوز نظامی به ایران و موضعگیری های بعضا یک جانبه مقامات هند به نفع طرف متجاوز، در سمت دیگر شاهد کمکهای انساندوستانه هند به ایران و تلاش برای بازکردن برخی گرهها بودیم. از این رو باید گفت که روابط ایران و هند شاید به مو برسد اما هیچ وقت پاره نخواهد شد.
به گزارش ایسنا، اما این فقط رئیس جمهور ایران نبود که بعد از هفت سال به هند سفر میکرد، شی جینپینگ رئیس جمهور چین نیز با همه اختلافات جدی که با طرف هندی در سایه نزدیکی این کشور به آمریکا دارد، بعد از هفت سال به دهلی نو سفر کرد و با ناندرا مودی نیز جداگانه دیدار کرد؛ موضوعی که رسانههای هندی و چینی به طور جدی به آن توجه داشتند و به عنوان نقطه عطفی در تعامل دو کشور با یکدیگر تعبیر کردند.
جالب توجه است که روسای جمهور ایران، روسیه و چین، هر سه در اجلاس بریکس ۲۰۲۵ در برزیل شرکت نداشتند. ایران و روسیه به دلیل درگیر بودن در جنگ و چین به دلیل آنچه تداخل در برنامههای شی اعلام شد و البته برخی معتقدند به خاطر ملاحظات روابطش با امریکا و هند بوده است، در آن اجلاس شرکت نکرد. به جز امارات و بزریل دیگر کشورهای اصلی بریکس در سطح عالی در این اجلاس شرکت داشتند.
اختلافات دو جانبه، دشمن اتحاد و شکوفایی بریکس
هر یک از کشورهای عضو بریکس با همه اهداف و منافع ملی، منطقهای و بینالمللی خود در این گروه عمل میکنند. چه خوشمان بیاید یا نه، همه کشورها قبل از آنکه اهداف گروهی و دسته جمعی سازمانها و گروههای بینالمللی که در آن حضور دارند را رعایت کنند، اهداف و منافع ملی خود را مدنظر قرار میدهند و این اولین نقطه افتراق، چنددستگی، ناکارآمدی و حتی شکست چنین همپیمانانیها و ائتلافهایی در هر شکل سیاسی، اقتصادی یا امنیتی است.
در عین حال بسیاری بر این اعتقادند که توجه کشورها و اولویت دادن به منافع ملی و سرزمینیشان در تضاد با اهداف سازمانها و گروههای بینالمللی نیست و اگر برخی کشورها در مقطعی در سازمان و گروه مذکور کم اثر هستند به معنای از دست رفتن تمامی اهداف آن سازمان و گروه نیست و باید با جدیت اهداف این سازمانها را به طور مستمر و مداوم دنبال کرد. از این منظر بریکس یا شانگهای یک کل و خیر جمعی است که شاید در یک اجلاس دستاوردی بیشتر برای اعضا داشته باشند و پیامی محکم و قوی به دنیا و منطقه منتقل کنند و در اجلاسی دیگر کمتر.
در عین حال تحولات سالهای اخیر در تضاد با دنیای چندقطبی و اصیل بودن نهادها و قوانین بینالمللی که طی بیش از هفت دهه گذشته بر آن تاکید میشد، کشورهای جنوب جهانی را نیز اگر نگوییم بی سر و صدا به سمت یکجانبه گرایی و توجه صرف به منافع ملی و سرزمینیشان سوق داده کم بیراه نیست. کما اینکه سایه اختلافات و درگیریهای کشورهای اصلی و ایجادکننده بریکس با یکدیگر در سالهای اخیر کاملا مشهود است. در عین حال به نظر میآید آفت یکجانبه گرایی و عبور از قوانین و مقررات بینالمللی مشابه آنچه از سوی آمریکا در سالهای اخیر شاهد بودیم، بریکس را هم تهدید میکند.
جنگ در منطقه و بریکس
به گزارش ایسنا، یکی از مهمترین ویژگیهای اجلاس ۲۰۲۶ در دهلی نو، سایه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران و تنش و درگیری در خلیج فارس بر تمامی بخشهای اقتصادی، سیاسی و بینالمللی است. جنگی که بر خلاف جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴، نه فقط کشورهای همسایه ایران بلکه تمامی کشورهای دنیا در دورترین نقاط شرق و غرب و شمال و جنوب کره زمین را در بر گرفته است، چرا که بالاخره قلب زمین همان طور که غربی ها بر آن به درستی نام نهاده بودند، «هارتلند» دنیا دستخوش زلزله سیاسی و اقتصادی و امنیتی شده است.
عضویت و حضور چندین کشور منطقه و حوزه خلیج فارس در بریکس و وابستگی منافع اقتصادی، تجاری و امنیتی سایر اعضا به امنیت و ثبات خلیجفارس، این اجلاس را نه تنها یکی از مهمترین نشستهای تاریخ بریکس، بلکه در رده یکی از کلیدیترین رویدادهای جهانی در سال ۲۰۲۶ قرار داد. بازتاب این مساله در مواضع و سخنرانیهای سران کشورها به وضوح دیده میشد و حتی در بیانیه امسال بریکس نیز به طور جدی موضوعات سیاسی منطقهای و بینالمللی در کنار مسائل اقتصادی و تجاری پرداخته شد.
محکومیت حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان جامع آژانس، مخالفت با تحریمهای یکجانبه آمریکا و اروپا علیه ایران، حمایت از عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و تأکید بر حاکمیت ملی کشورها و نیز حمایت از فلسطین از نکات برجسته بیانیه مشترک ۲۰۲۶ در حمایت از مواضع جمهوری اسلامی ایران بود.
روایت یک تغییر از آن سوی دوربین
در روزهای ابتدایی ریاستجمهوری مسعود پزشکیان، یکی از نکاتی که در رفتار و عملکرد او به چشم میآمد، ناآشنایی نسبی با برخی ظرایف دیپلماتیک و پروتکلهای تشریفاتی مقام ریاستجمهوری بود. این ناآشنایی گاه خود را در نحوه مواجهه با موقعیتهای رسمی، بیان مواضع و حتی پاسخ به برخی پرسشهای رسانهای نشان میداد و از سوی برخی ناظران نیز مورد انتقاد قرار میگرفت.
در سفر به هند و همراهی با رئیس جمهور، این فرصت دست داد تا نه از قاب تلویزیون بلکه از پشت دوربینها او را ارزیابی کنم و در جریان حضورم در پشت صحنه مصاحبه او با شبکه هندی India Today، تصویری متفاوت به چشم آمد. این بار، از پشت صحنه و در حالی که بیشتر از قاب اصلی دوربین، خودِ رفتار رئیسجمهور هنگام گوش دادن به خبرنگار را دنبال میکردم، با فردی مواجه شدم که به نظر میرسید بر نقش و جایگاه خود تسلط بسیار بیشتری پیدا کرده است.
خبرنگار هندی پرسشهای خود که اغلب بر تحولات جنگ و منطقه مبتنی بود را مطرح میکرد و پزشکیان با آرامش گوش میداد، مکث میکرد و سپس پاسخ میداد. در نحوه مواجهه او با پرسشها، نشانههای بیشتری از تسلط، تمرکز و آشنایی با فضای یک گفتوگوی رسانهای در سطح بینالمللی دیدم. پاسخها نیز با اطمینان بیشتری ارائه میشدند و به نظر میرسید او دیگر مانند ماههای نخست، در حال تجربه کردن نقش ریاستجمهوری نیست؛ بلکه پس از نزدیک به دو سال، با اقتضائات این جایگاه خو گرفته است.
آنچه در این مصاحبه برای من برجسته بود، بیش از محتوای تکتک پاسخها، نوع حضور پزشکیان در مقام رئیسجمهور بود. زبان بدن و نوع نشستن و حرکات دست و صورت، آرامش هنگام شنیدن سؤال، مکث پیش از پاسخ، نحوه ورود به بحث و مدیریت گفتوگو، همگی تصویری متفاوت از روزهای نخست ریاستجمهوری ارائه میکرد.
شاید این همان وجهی از پختگی باشد که در سنین بالاتر بیشتر خود را نشان میدهد؛ نه الزاماً در تغییر عقیده یا مواضع، بلکه در آرامش بیشتر، شناخت بهتر موقعیت، انتخاب دقیقتر کلمات و توانایی مدیریت لحظه. از این منظر، آنچه در این مصاحبه مشاهده کردم، برای من بیشتر از یک گفتوگوی رسانهای، روایت تصویریِ فردی بود که در طول دو سال، از مرحله آشنایی با یک جایگاه به مرحله تسلط بیشتر بر آن رسیده است.
به گزارش ایسنا، ۲۰ سال بعد از پایهگذاری بریکس توسط چهار کشور برزیل، روسیه، هند و چین که ابتدا تحت عنوان «بریک» (BRIC) آغاز به کرد و بعدا با پیوستن آفریقای جنوبی به &#۸۲۲۰;بریکس&#۸۲۲۱; BRICS تغییر نام یافت، این گروه امروز ۱۱ عضو اصلی دارد. همچنین دارای ۱۰ کشور شریک است و دهها کشور دیگر نیز برای حضور به عنوان عضو یا شریک در بریکس در صف انتظار هستند. بریکس اکنون حدود ۴۹.۵ درصد از جمعیت جهان و نزدیک به ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی و حدود ۲۶ درصد از تجارت جهانی را در اختیار دارد و همه اینها فقط بیانگر بخشی از جذابیت و اهمیت بریکس برای دهههای آینده و کشورهای جهان است.
در دو دهه گذشته هیچ گاه به اندازه امروز، اندیشه اصلی برپایی بریکس نمود بیرونی نداشته است؛ امروز دنیا در شرایطی است که شاید به جرات بتوان گفت تحولاتی بیسابقه در یک قرن اخیر را در خاورمیانه و منطقه غرب آسیا و خلیج فارس ناشی از یکجانبهگرایی و سلطهجویی برخی قدرتها و دخالتهای فرامنطقهای شاهد است. از این رو شرایط برای پیاده سازی اهداف غایی این گروه اقتصادی از کشورهای قدرتمند و درحال توسعه فراهم است اما باید دید همانقدر که روی کاغذ و بیانیهها و سخنرانیها اهداف تکرار میشود و برای انجام آن سناریوهای مختلف ارائه میشود در عمل هم ارادهای برای پیاده سازی این اهداف وجود خواهد داشت یا نه.
حضور ایران در این اجلاس و نیز اجلاس سران شانگهای در بیشکک درحالی که هنوز رسما جنگ میان ایران و آمریکا ادامه دارد و دامنه آن به شدت در حال گسترش جغرافیایی و سیاسی و اقتصادی است چند پیام دارد؛ اول اینکه ایران از هر فرصتی برای بیان مواضع و دیدگاههای خود به ویژه در رابطه با چرایی جنگ و اقدامات غیرقانونی و غیرانسانی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان استفاده میکند و نه تنها صندلی خود در رویدادهای بینالمللی را خالی نمیگذارد بلکه در عالی ترین سطح در آن شرکت میکند تا بازتاب مواضع بیشتر و بیشتر باشد. این درحالی است که آمریکا سعی دارد صدای ایران را از هر تریبون بینالمللی خاموش کند. دوم اینکه فرصت حضور در این اجلاسها شاید نتواند گرههای بزرگ اقتصادی و سیاسی را باز کند اما حتما برای باز کردن گرههای کوچک، تامین نیازهای مبرم حایز اهمیت است.
